Trẻ bị tăng động giảm chú ý: Biểu hiện và Cách can thiệp sớm

Hội chứng rối loạn tăng động giảm chú ý ở trẻ (ADHD) ảnh hưởng nghiêm trọng đến sinh hoạt hàng ngày và khiến trẻ gặp nhiều khó khăn trong cuộc sống. Trẻ bị tăng động giảm chú ý không kiểm soát được các hành vi bốc đồng, không nhận thức được hậu quả do những hành động của bản thân gây ra, và luôn náo loạn, ồn ào, hoạt động quá mức làm phiền đến những người xung quanh. 

 

Đôi điều cần biết về trẻ bị tăng động giảm chú ý

Rối loạn tăng động giảm chú ý ADHD là một chứng rối loạn phát triển thần kinh phổ biến ở trẻ. Những biểu hiện đầu tiên xuất hiện trong thời thơ ấu và kéo dài đến tuổi trưởng thành. Thông thường, các triệu chứng của ADHD xuất hiện từ rất sớm và dần rõ ràng hơn khi trẻ bắt đầu đi học. Trẻ không thể ngồi yên và tập trung trong giờ học, thường có những hành vi gây ồn ào, náo động ảnh hưởng đến bạn bè xung quanh.

Trẻ tăng động giảm chú ý không thể ngồi yên, không thể chú ý vào một vấn đề quá lâu mà luôn có biểu hiện tăng động, hoạt động luôn tay luôn chân không ngừng.

Nhiều thống kê cho thấy hiện nay trên thế giới có hơn 6,5% trẻ em mắc rối loạn tăng động giảm chú ý, và con số này tăng nhanh sau khi đại dịch Covid-19 nổ ra. Trẻ bị tăng động giảm chú ý nếu không được can thiệp sớm thì tình hình sẽ ngày càng tồi tệ hơn, dẫn đến việc kiểm soát và cải thiện gặp nhiều khó khăn. Nhiều trường hợp trẻ phải chịu ảnh hưởng của hội chứng này đến lúc trưởng thành.

ADHD xuất hiện ở bé trai nhiều gấp 3 lần so với bé gái. Tính cách của các bé trai thường hiếu động, không chịu ngồi yên, thích hoạt động và chơi đùa. Do đó nhiều phụ huynh bỏ qua những dấu hiệu tăng động giảm chú ý, nghĩ rằng con chỉ đang nghịch ngợm, dẫn đến việc chẩn đoán và điều trị muộn. Tình trạng tăng động giảm chú ý nếu không được điều trị sớm có thể dẫn đến rối loạn tic, rối loạn lo âu, và các khuyết tật học tập khác.

Rối loạn tăng động giảm chú ý gồm 2 phần là tăng động và giảm chú ý. Trẻ bị tăng động giảm chú ý có thể mắc một trong hai tình trạng nêu trên, hoặc bị ảnh hưởng bởi cả hai. Trường hợp tăng động giảm chú ý phổ biến hơn và chiếm đa số các ca bệnh được ghi nhận. Các bé trai có biểu hiện tăng động rõ ràng hơn, trong khi các bé gái lại thể hiện tình trạng mất tập trung, giảm chú ý.

  • Dạng tăng động: Dạng tăng động là dạng không thường gặp, có tỷ lệ xuất hiện thấp hơn hai dạng kia. Trẻ rơi vào trường hợp này sẽ hoạt động liên tục, không thể ngồi yên. Trẻ tăng động không gặp vấn đề chú ý.

  • Dạng giảm chú ý: Trẻ thuộc nhóm này có đặc trưng là tình trạng không chú ý, dễ bị phân tâm, mất tập trung khiến quá trình tiếp thu kiến thức gặp trở ngại. Trẻ thường làm việc riêng trong giờ học, dễ phân tâm khi nói chuyện hay chơi đùa.

  • Dạng tăng động và giảm chú ý. Đây là loại phổ biến nhất, chiếm hầu hết các trường hợp trẻ mắc ADHD. Ở nhóm này, trẻ có hành vi tăng động quá mức, khó tập trung, không thể chú ý vào việc đang làm quá lâu.

Nguyên nhân khiến trẻ bị tăng động giảm chú ý

Các nhà khoa học vẫn đang nghiên cứu nguyên nhân và rủi ro khiến trẻ bị tăng động giảm chú ý, nhằm hạn chế ảnh hưởng của tình trạng này. Tuy nhiên vẫn chưa có bằng chứng cụ thể nào cho thấy vì sao trẻ lại mắc chứng tăng động giảm chú ý. Một trong những giả thuyết hợp lý nhất là tình trạng này liên quan đến di truyền, và một số yếu tố khác như chấn thương não. Một số yếu tố ảnh hưởng đến ADHD bao gồm:

Nguyên nhân gây tăng động giảm chú ý ở trẻ được cho là có liên quan đến di truyền và một số ảnh hưởng khác từ bên ngoài.

  • Tăng động giảm chú ý có thể di truyền từ ông bà, cha mẹ sang con cái. Nghiên cứu cho thấy nhiều trường hợp trẻ tăng động giảm chú ý có người thân từng mắc hội chứng này. Ngoài ra, những trường hợp sinh đôi cùng mắc tăng động giảm chú ý cũng ở mức cao.

  • Nếu trong quá trình mang thai, thai phụ hút thuốc, uống rượu, sử dụng chất kích thích như ma túy, hoặc rơi vào tình trạng căng thẳng, trầm cảm kéo dài thì trẻ sinh ra có khả năng cao mắc các chứng rối loạn tâm thần như tự kỷ, tăng động giảm chú ý. Ngoài ra, việc sử dụng thuốc điều trị bệnh một cách bừa bãi trong thai kỳ cũng có thể ảnh hưởng đến thai nhi.

  • Trẻ sinh thiếu tháng (trước tuần thứ 37 của thai kỳ) hoặc sinh quá nhẹ cân đều có ảnh hưởng nhất định đến sức khỏe. Trong quá trình sinh sản, hoặc trong những năm đầu đời, nếu trẻ bị tai nạn dẫn đến chấn thương não thì sẽ có nguy cơ mắc tăng động giảm chú ý.

  • Thai phụ phải sống trong môi trường ô nhiễm, thường xuyên tiếp xúc với các chất độc, hoặc mắc phải những căn bệnh về gan, nhiễm siêu vi có thể làm tăng nguy cơ mắc ADHD ở trẻ.

Ngoài ra, nhiều giả thuyết cho rằng những yếu tố như sai lầm trong việc dạy con, nghèo đói, bệnh tật, gia đình không hạnh phúc, sự cố ngoài ý muốn,... có thể góp phần kích phát tình trạng tăng động giảm chú ý, và khiến triệu chứng bệnh ngày càng tệ hơn. Những yếu tố này không phải là nguyên nhân gây ra ADHD, nhưng lại có ảnh hưởng đến việc hình thành và phát triển của bệnh.

Biểu hiện của tăng động giảm chú ý ở trẻ

Để chẩn đoán chính xác trẻ có bị tăng động giảm chú ý hay không, gia đình cần đưa trẻ đến gặp bác sĩ hoặc những chuyên gia tâm lý có kinh nghiệm. Cha mẹ chỉ có thể dựa trên một số biểu hiện thường thấy để nhận ra trẻ đang có dấu hiệu bất thường, từ đó liên hệ bác sĩ và đưa trẻ đi khám càng sớm càng tốt để cải thiện tình hình. Càng để lâu thì quá trình trị liệu càng khó khăn và tốn nhiều thời gian.

Những triệu chứng tăng động, giảm chú ý của trẻ cần xuất hiện trước năm 12 tuổi, và thể hiện trong mọi tình huống từ nhà riêng, trường học, nơi công cộng, hay bất cứ nơi nào trẻ đặt chân tới, bất cứ hoạt động nào trẻ tham gia. Những hành vi và phản ứng của trẻ sẽ giống hệt nhau khi đối diện với người thân, bạn bè và người lạ, và gây cản trở cuộc sống, sinh hoạt hàng ngày.

Cha mẹ nên phát hiện những bất thường ở trẻ từ sớm để có giải pháp cải thiện, giúp trẻ nhanh chóng hòa nhập với mọi người. 

Ngoài ra, để được chẩn đoán là tăng động giảm chú ý thì những hành vi bất thường của trẻ sẽ không liên quan đến các chứng rối loạn tâm thần khác như rối loạn cảm xúc ở trẻ, rối loạn hành vi, hay các hội chứng tương tự. Bác sĩ sau khi loại trừ tình huống này sẽ kết hợp với những yếu tố khác để xác định trẻ có bị tăng động giảm chú ý hay không. Một số biểu hiện phụ huynh cần chú ý bao gồm:

Hành vi giảm chú ý:

  • Trẻ không thể dành sự chú ý đến một vật trong thời gian lâu, thường lơ đễnh khi người lớn nói chuyện.

  • Trẻ không hoàn thành bài tập được giao, gặp nhiều khó khăn trong các hoạt động ở trường vì giảm chú ý và kém tập trung.

  • Trẻ rất hay quên do không chú ý vào điều người khác nói.

  • Trẻ không thích những hoạt động cần sự tập trung cao độ trong thời gian dài, và rất miễn cưỡng khi thực hiện.

Hành vi tăng động:

  • Trẻ không thể ngồi yên trên ghế mà luôn vận động tay chân liên tục, rời khỏi chỗ ngồi dù không được phép.

  • Trẻ thường xuyên chạy nhảy, leo trèo, la hét, hoặc có những hành vi quá khích, tay chân ngọ nguậy không yên.

  • Trẻ nói nhiều, nói nhanh, nói không rõ, thường nói leo và chen vào lời người khác. Trẻ nói liên tục và không quan tâm người khác nói gì.

  • Trẻ không thể chờ đợi mà luôn chen hàng, không có kiên nhẫn trong công việc.

Cách giúp trẻ bị tăng động giảm chú ý vượt qua khó khăn

Tình trạng trẻ bị tăng động giảm chú ý có thể được cải thiện nếu gia đình phát hiện sớm và đưa trẻ đi chữa trị kịp thời. Trẻ cần được điều trị tâm lý để giảm bớt những hành vi bốc đồng, tăng động, tăng khả năng chú ý. Trong quá trình điều trị, bác sĩ có thể kiến nghị dùng thuốc trong một số tình huống cần thiết nhằm giúp trẻ bình tĩnh, tiếp thu trị liệu tốt hơn. Thuốc chỉ dùng cho trẻ trên 3 tuổi với liều lượng rất hạn chế.

Liệu pháp tâm lý và những chương trình giáo dục đặc biệt vẫn là liệu pháp điều trị chính giúp trẻ cải thiện hành vi và sự tập trung. Cha mẹ có thể đưa trẻ đến các trung tâm giáo dục chuyên biệt, ví dụ như Trung tâm Tâm lý giáo dục chuyên biệt NHC Việt Nam (NHC Academy), để giúp trẻ có môi trường học tập, sinh hoạt và cải thiện kỹ năng tốt. Các chuyên viên có nhiều kinh nghiệm sẽ giúp trẻ giảm bớt tăng động, và tăng sự chú ý.

NHC Academy cam kết hiệu quả trị liệu, giúp trẻ tăng động giảm chú ý thay đổi hành vi, suy nghĩ, giúp trẻ trở nên tự tin và phát triển mạnh khỏe hơn.

Môi trường học tập yên tĩnh, gọn gàng, sạch sẽ với đầy đủ học cụ, kết hợp với những chương trình can thiệp được thiết kế riêng mang đến hiệu quả điều trị tốt nhất cho trẻ bị tăng động giảm chú ý. NHC Academy tập trung áp dụng phương pháp tâm – vận động, liệu pháp nhận thức – hành vi, và các liệu pháp về Giáo dục đặc biệt như phương pháp giáo dục Montessori nhằm giúp trẻ cải thiện hành vi, suy nghĩ theo hướng tích cực.

Các chuyên viên tâm lý tại NHC Academy có nhiều kinh nghiệm trong việc hỗ trợ trẻ tăng động, luôn đồng hành và thấu hiểu với tình trạng của các bé. Các chuyên viên đối xử với các bé bằng cái tâm, nên luôn nhận được phản hồi tích cực từ các bạn nhỏ. Phương pháp giáo dục tại trung tâm đề cao tính an toàn, giải quyết dứt điểm tình trạng tăng động, giảm chú ý và không có tác động xấu đến sức khỏe của trẻ, không để lại biến chứng về sau.

Cha mẹ cũng có thể tham gia vào quá trình trị liệu đề hiểu thêm về tình hình sức của trẻ, từ đó có cái nhìn tích cực hơn về tình trạng của con. Phụ huynh cần loại bỏ những suy nghĩ tiêu cực, mà hãy mạnh mẽ đồng hành cùng con, giúp trẻ tiến bộ từng ngày. Trẻ bị rối loạn tăng động giảm chú ý rất cần sự bao dung, khích lệ và tình yêu thương từ gia đình trong quá trình trị liệu.

TRUNG TÂM TÂM LÝ GIÁO DỤC CHUYÊN BIỆT NHC VIỆT NAM

 

Có lẽ bạn quan tâm:

Lịch Đoàn ĐBQH
Lich lv HDND
LICH CŨ

Số 232/TB-HĐND

Thông báo kết quả kỳ họp thứ 15 của HĐND tỉnh Bình Phước khóa X, nhiệm kỳ 2021 - 2026

Thời gian đăng: 21/07/2024

lượt xem: 29 | lượt tải:21

Số 235/HĐND

Về việc hướng dẫn tiếp xúc cử tri sau kỳ họp thứ 15 (giữa năm 2024), HĐND tỉnh khóa X

Thời gian đăng: 21/07/2024

lượt xem: 20 | lượt tải:14

Số: 228/TB-HĐND

Thông báo kết quả kỳ họp thứ 14 (chuyên đề) của Hội đồng nhân dân tỉnh Bình Phước khóa X, nhiệm kỳ 2021 - 2026

Thời gian đăng: 18/07/2024

lượt xem: 45 | lượt tải:30
Bpdt
Tài liệu kỳ họp tiếp theo
Nội dung các kỳ họp
Hoat dong giam sat hdnd
Tai lieu hdgs dbqh
Tiếp xúc cử tri
txct dbqh
ECABINET
gui y kien
Liên kết website
WEB QH
Thống kê
  • Đang truy cập53
  • Tháng hiện tại185,085
  • Tổng lượt truy cập3,588,345