Trẻ chậm phát triển ngôn ngữ: Dấu hiệu và Cách can thiệp

Bất cứ bậc cha mẹ nào cũng mong nghe được những tiếng nói đầu đời của con. Tuy nhiên nhiều phụ huynh cảm thấy lo lắng vì trẻ đã đến tuổi tập nói, nhưng lại không thường xuyên bi bô như những đứa trẻ khác. Trong trường hợp này, có lẽ trẻ đang gặp vấn đề về việc giao tiếp, hay chậm phát triển ngôn ngữ. Trẻ chậm phát triển ngôn ngữ cần được giáo dục đặc biệt để cải thiện tình trạng.

 

Trẻ chậm phát triển ngôn ngữ là gì?

Trẻ phát triển ngôn ngữ thông qua việc lắng nghe và bắt chước những âm thanh xung quanh. Mỗi trẻ sẽ có tốc độ phát triển ngôn ngữ khác nhau, có trẻ biết nói sớm hơn, có trẻ biết nói muộn hơn. Nhưng tựu chung lại, trẻ vẫn có các mốc phát triển ngôn ngữ nhất định. Khi đến độ tuổi quy định, trẻ có thể đáp ứng yêu cầu ngôn ngữ đặt ra. Điều này chứng tỏ khả năng phát triển ngôn ngữ của trẻ bình thường.

Trẻ chậm phát triển ngôn ngữ là tình trạng trẻ không đạt được mốc ngôn ngữ tối thiểu khi đến một độ tuổi nhất định, chậm hơn so với trẻ đồng trang lứa.

Tuy nhiên, trẻ chậm phát triển ngôn ngữ thì không như vậy. Chậm phát triển ngôn ngữ không chỉ thể hiện qua việc trẻ chậm nói, mà còn là việc trẻ không hiểu lời nói của người xung quanh, và không thể giao tiếp phi ngôn ngữ. Mức độ phát triển ngôn ngữ của trẻ có thể chậm hơn nhiều so với bạn đồng trang lứa. Ví dụ trẻ đã 3 tuổi nhưng chỉ có thể đạt mức phát triển ngôn ngữ bình thường của trẻ 2 tuổi.

Chậm phát triển ngôn ngữ ở trẻ rất phổ biến trên thế giới, chiếm khoảng 3 -10 % tổng số trẻ em và đa phần xuất hiện ở các bé trai. Những biểu hiện chậm phát triển ngôn ngữ của trẻ thể hiện từ rất sớm, thường là trước năm 3 tuổi. Cũng có những trường hợp phát hiện muộn hơn. Chậm phát triển ngôn ngữ có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến cuộc sống của trẻ nếu không được điều trị sớm.

Kỹ năng giao tiếp là phương tiện giúp ta thể hiện cảm xúc và nhu cầu. Do đó, việc giao tiếp kém, chậm phát triển ngôn ngữ có thể ảnh hưởng đến việc kiểm soát cảm xúc, làm thiếu hụt kỹ năng xã hội của trẻ. Nếu trẻ không thể hiểu và giao tiếp bình thường, trẻ sẽ có xu hướng thu mình, ngại giao tiếp, nóng nảy và có hành vi quấy khóc. Tình trạng này kéo dài sẽ rất có hại cho sự phát triển bình thường của trẻ.

Các nguyên nhân khiến trẻ chậm phát triển ngôn ngữ

Từ các trường hợp trẻ chậm phát triển ngôn ngữ được ghi nhận, chúng ta có thể thấy rất nhiều nguyên nhân ảnh hưởng đến tình trạng này của trẻ, bao gồm cả nguyên nhân sinh học và ảnh hưởng từ môi trường. Trong một số trường hợp, có nhiều yếu tố cùng tác động khiến trẻ không thể phát triển ngôn ngữ bình thường như bạn bè cùng trang lứa. Dưới đây là một số nguyên nhân gây chậm phát triển ngôn ngữ thường gặp:

  • Khiếm thính bẩm sinh/tai nạn: Nếu khả năng nghe của trẻ bị hạn chế thì khả năng nói cũng bị ảnh hưởng theo, vì trẻ không thể học hỏi và bắt chước những tiếng động xung quanh. Khiếm thính có thể xuất phát từ khuyết tật trong bào thai, ảnh hưởng chu sinh, hoặc tai nạn trong thời thơ ấu. Khiếm thính có thể khắc phục hay không là tùy vào trường hợp cụ thể, nhưng điều này vẫn khiến vấn đề giao tiếp của trẻ chịu ảnh hưởng nhất định.

  • Tự kỷ: Chậm phát triển ngôn ngữ là một dấu hiệu của tự kỷ, nhưng không phải bất cứ trẻ nào có biểu hiện chậm phát triển ngôn ngữ cũng mắc chứng tự kỷ. Trẻ tự kỷ gặp vấn đề trong giao tiếp, không quan tâm đến những người xung quanh, khả năng ngôn ngữ bị hạn chế. Tuy nhiên, trẻ chậm phát triển ngôn ngữ vẫn có thể đạt đến trình độ ngôn ngữ nhất định, chỉ là chậm hơn so với mức tối thiểu ở độ tuổi của trẻ.

Có nhiều nguyên nhân gây ra tình trạng chậm phát triển ngôn ngữ của trẻ như khuyết tật bẩm sinh hay yếu tố môi trường.

  • Khuyết tật bẩm sinh: Những trẻ thiểu năng, mắc chứng khó đọc, hoặc gặp những khuyết tật bẩm sinh về cơ quan phát âm cũng gây ảnh hưởng đến quá trình phát triển ngôn ngữ. Trẻ khó đọc hay bị tật dính lưỡi không thể phát âm rõ ràng, gặp khó khăn trong việc đọc, ngại giao tiếp và dẫn đến tình trạng chậm nói. Một số khuyết tật có thể giải quyết thông qua các thủ thuật y tế, giúp trẻ hồi phục khả năng phát âm như bình thường.   

  • Thiếu tương tác với gia đình: Trẻ có tuổi thơ bất hạnh, bị bỏ rơi, thiếu sự quan tâm, thiếu tình thương từ cha mẹ cũng là một yếu tố thúc đẩy tình trạng chậm phát triển ngôn ngữ. Trẻ không có môi trường học tập và bắt chước, không có nhu cầu giao tiếp, không được khuyến khích đối thoại cùng cha mẹ trong thời gian dài sẽ làm thui chột khả năng ngôn ngữ.

Bên cạnh đó, việc trẻ sinh non, sinh thiếu tháng, hay thai phụ mắc bệnh, nhiễm độc do môi trường sống ô nhiễm, trầm cảm, căng thẳng, stress quá nhiều trong giai đoạn mang thai cũng có thể ảnh hưởng đến sự phát triển bình thường của trẻ về sau. Chính vì thế, thai phụ nên cẩn thận hơn trong quá trình mang thai, tránh gây những tác hại đến sức khỏe, hạn chế rủi ro có thể xảy đến với trẻ khi ra đời.

Dấu hiệu chậm phát triển ngôn ngữ ở trẻ

Những dấu hiệu trẻ chậm phát triển ngôn ngữ thể hiện từ rất sớm khi trẻ được 4-5 tháng tuổi, tuy nhiên có những trẻ biểu hiện không rõ ràng khiến phụ huynh có thể sơ sẩy bỏ qua những dấu hiệu bất thường. Có những trẻ bắt đầu học nói rất chậm, nhưng càng về sau thì tốc độ tiến bộ càng nhanh và bắt kịp mức độ bình thường khi đạt đến độ tuổi nhất định, trường hợp này thì không xếp vào chậm phát triển ngôn ngữ.

  • 4-5 tháng tuổi: trẻ chưa thể ê a thành lời, không có dấu hiệu muốn nói chuyện

  • 12 tháng tuổi: trẻ chưa thể phát âm những từ đơn giản, cơ bản như baba, mama

  • 15 tháng tuổi: trẻ chưa thể nói những câu ngắn, những câu đơn giản, chưa thể lặp lại đúng theo lời người lớn yêu cầu

  • 18 tháng tuổi: trẻ có vốn từ vựng hạn chế dưới 10 từ, không thể nhớ hay gọi tên những đồ vật đơn giản.

  • 24 tháng tuổi trở lên: vốn từ vựng của trẻ quá thấp chưa đến 50 từ, trẻ không hiểu được những từ đơn đơn giản, chưa thể nói những từ ghép.

Trẻ đã 2 tuổi nhưng chưa thể nói những từ đơn và từ ghép, chưa thể giao tiếp cơ bản với cha mẹ và những người xung quanh.

  • 3 tuổi: trẻ chưa thể sắp xếp từ thành câu hoàn chỉnh, chưa thể nói năng lưu loát và rõ ràng hơn,chưa thể diễn đạt mạch lạc. Trẻ chậm phát triển ngôn ngữ chưa biết cách dùng đại từ nhân xưng trong tình huống thích hợp, cũng không hiểu được cách sắp xếp chủ vị cho đúng.

  • 4- 5 tuổi: Trẻ chưa thể chơi trò đóng vai hoặc kể một câu chuyện hoàn chỉnh. Trẻ dùng từ sai nhiều, không hiểu ý nghĩa từ vựng. 

Ngoài ra, trẻ cũng không thể hiện nhu cầu muốn giao tiếp, không tiếp lời cha mẹ, không phản ứng khi được yêu cầu nói chuyện. Tốc độ tiếp thu và tích lũy từ mới của trẻ cũng rất chậm. Nếu trẻ có những dấu hiệu này, cha mẹ nên đưa trẻ đến gặp bác sĩ để được hỗ trợ chẩn đoán chính xác hơn. Các phương pháp chẩn đoán sẽ giúp xác định nguyên nhân và mức độ để có cách giải quyết phù hợp.

Cách giúp trẻ chậm phát triển ngôn ngữ cải thiện kỹ năng

Phương pháp giúp trẻ cải thiện ngôn ngữ sẽ dựa trên nguyên nhân gây chậm phát triển. Ví dụ nếu trẻ bị khiếm thính, dính lưỡi, hay khiếm khuyết trong bộ phận phát âm thì có thể can thiệp ý tế để giúp trẻ giải quyết khó khăn. Trẻ có thể được phẫu thuật lưỡi, hoặc lắp đặt máy trợ thính để phục hồi tổn thương. Sau khi can thiệp y tế, trẻ có thể phát triển bình thường và nhanh chóng bắt kịp tốc độ phát triển ngôn ngữ tối thiểu  

Với những trẻ có thể nói chuyện và giao tiếp, nhưng tốc độ phát triển chậm, thì việc tăng cường giao tiếp và áp dụng phương pháp trị liệu ngôn ngữ có thể đẩy nhanh sự tiến bộ, giúp trẻ nói chuyện lưu loát hơn. Với trẻ tự kỷ, thiểu năng trí tuệ, hoặc những trường hợp đặc biệt thì trẻ cần điều trị từ sớm (tốt nhất trước 2 tuổi) để đảm bảo hiệu quả tốt nhất tại môi trường giáo dục chuyên nghiệp.

Với những nguyên nhân khác, ví dụ như tự kỷ hoặc ảnh hưởng tâm lý, trẻ cần sự trợ giúp từ những phương pháp giáo dục đặc biệt để cải thiện tình trạng. Gia đình nên đưa trẻ chậm phát triển ngôn ngữ đến các trung tâm giáo dục đặc biệt, để trẻ có môi trường học tập và phát triển tốt. Phụ huynh nên lựa chọn những trung tâm chất lượng uy tín, mà trong đó, Trung tâm Tâm lý giáo dục chuyên biệt NHC Việt Nam là một địa chỉ đáng tin cậy.

NHC Academy là địa chỉ đáng tin cậy dành cho trẻ chậm phát triển ngôn ngữ.

Trung tâm Tâm lý giáo dục chuyên biệt NHC Việt Nam, còn được gọi là NHC ACademy, là một trong những trung tâm, hàng đầu về hỗ trợ và cải thiện kỹ năng cho trẻ chậm nói, trẻ tự kỷ, trẻ chậm phát triển ngôn ngữ, trẻ tăng động giảm chú ý,... Trong suốt giai đoạn hình thành và phát triển, trung tâm đã giúp hàng nghìn trẻ thay đổi hành vi, cải thiện khả năng ngôn ngữ, và nhanh chóng hòa nhập với cuộc sống bình thường.

Trung tâm có đội ngũ nhân viên giàu kinh nghiệm, được đào tạo chuyên sâu, có bằng cấp quốc tế để đảm bảo hiệu quả giáo dục tốt nhất cho trẻ. Cơ sở vật chất như phòng ốc, khu vực ăn uống, ngủ nghỉ, học hành, sinh hoạt được đầu tư xây dựng khang trang, với những thiết bị hiện đại, đạt chuẩn quốc tế. Giáo cụ được sử dụng trong giảng dạy cũng đáp ứng yêu cầu cần thiết.  

Môi trường giáo dục tại NHC Academy chuyên nghiệp, an toàn, phù hợp với mọi yêu cầu của trẻ và gia đình. Phụ huynh có thể yên tâm khi trẻ được giáo dục tại trung tâm. Trung tâm NHC cũng có những chương trình hỗ trợ phụ huynh, nhằm giúp trẻ cải thiện ngôn ngữ hiệu quả tại nhà. Việc kết hợp này giúp trẻ phát triển hoàn thiện hơn, đẩy nhanh tiến độ điều trị, mang đến hiệu quả vượt trội.

TRUNG TÂM TÂM LÝ GIÁO DỤC CHUYÊN BIỆT NHC VIỆT NAM

Có lẽ bạn quan tâm: 


 
Lịch Đoàn ĐBQH
Lich lv HDND
LICH CŨ

Số 232/TB-HĐND

Thông báo kết quả kỳ họp thứ 15 của HĐND tỉnh Bình Phước khóa X, nhiệm kỳ 2021 - 2026

Thời gian đăng: 21/07/2024

lượt xem: 29 | lượt tải:21

Số 235/HĐND

Về việc hướng dẫn tiếp xúc cử tri sau kỳ họp thứ 15 (giữa năm 2024), HĐND tỉnh khóa X

Thời gian đăng: 21/07/2024

lượt xem: 20 | lượt tải:14

Số: 228/TB-HĐND

Thông báo kết quả kỳ họp thứ 14 (chuyên đề) của Hội đồng nhân dân tỉnh Bình Phước khóa X, nhiệm kỳ 2021 - 2026

Thời gian đăng: 18/07/2024

lượt xem: 45 | lượt tải:30
Bpdt
Tài liệu kỳ họp tiếp theo
Nội dung các kỳ họp
Hoat dong giam sat hdnd
Tai lieu hdgs dbqh
Tiếp xúc cử tri
txct dbqh
ECABINET
gui y kien
Liên kết website
WEB QH
Thống kê
  • Đang truy cập79
  • Tháng hiện tại185,623
  • Tổng lượt truy cập3,588,883